Monday, February 1, 2021

kawruh Jawa

 #Kawruh_Jawa 1 :

Copas saking fb. Basa Jawa Krama

I.  #Araning_Anak_Uwong :

   1. Ontang-anting ---> anak 1 lanang

   2. Unting-unting ---> anak 1 wadon

   3. Uger-uger lawang ---> anak loro 

        lanang kabeh

   4. Kembang sepasang ---> anak loro 

        wadon kabeh

   5. Cukit/cukil dulit ---> anak 3 lanang 

        kabeh

   6. Gotong mayit ---> 3 wadon kabeh

   7. Saramba ---> anak 4 lanang kabeh

   8. Sarimpi ---> anaj 4 wadin kabeh

   9. Pandhawa ---> anak 5 lanang kabeh

 10. Pendhawi/Pancagati ---> anak 5 

        wadon kabeh

 11. Kedhana-kedhini ---> anak 2 lanang,

        wadon

 12. Kedhini-kedhana ---> anak loro 

        wadon, lanang

 13. Pancuran kapit sendhang ---> anak 3 

        , wadon, lanang,wadon

 14. Sendhang kapit pancuran ---> anak 3 

        , lanang, wadon,lanang

 15. Kéblat papat ---> anak 4 lanang, 

        wadon, lanang wadon

 16. Sepasar ---> 5 lanang, wadon

 17. Ipil-ipil/Pipilan ---> anak 5 lanang 1

 18. Padangan ---> anak 5 wadon 1

 19. Pandhawa nyandhangi ---> 6wadon 1 

       waruju

 20. Kembar dhampit ---> anak 2 lanang 

       wadon lair bareng

 21. Kembar ---> anak luwih saka 1 lair 

       bareng lanang wadon, lanang kabeh, 

       wadon kabeh

 22. Grandhel ---> anak pirang-pirang

       sing waruju wadon utawa suwaliké

 23. Géndhong ---> anak lanang pirang-

        pirang sing tengah wadon

 24. Pathok ---> anak wadong pirang-

        pirang, sing tengah lanang

 25. Sumarak ---> anak pirang-pirang, 

       sing lanang luwih akeh

 26. Gilir kacang ---> anak pirang-pirang, 

        gilir lanang wadon

 27. Dhampit ---> kembar lanang wadon

 28. Gondhang kasih ---> anak loro siji 

        bulé siji ireng

 29. Kalung usus ---> anak lair kagubed 

       usus

 30. Lumpat kidang ---> anak pirang-

        pirang ora giliran lanang wadon

 31. Anggana ---> anak pirang-pirang urip 

        siji

 32. Pembarep ---> anak nomer 1

 33. Panggulu ---> anak nomer 2

 34. Pandhadha ---> anak nomet 3

 35. Sumendhi ---> kakang wuragil

 36. Waruju ---> wuragil

 37. Panenggak ---> anak kabeh 5, sing 

        nomer 2

 38. Panenggah/Panengah ---> anak 

        kabeh 5, sing nomer 3

 39. Julung Caplok ---> bocah lair 

        bareng suruo srengéngé

 40. Julung Kembang ---> bocah lair, 

        bareng pletheking srengéngé

 41. Julung Sarab ---> bocah lair 

        ngarepaké surup srengéngé

 42. Julung Sungsang ---> bocah lair 

        wayah bedhug awan

 43. Jempina ---> bocah lair durung 

        wanciné

 44. Margana ---> bocah lair pinuju ibuné 

        lelungan

 45. Wahana ---> bocah lair pinuju ibuné 

        ing pasamuan

 46. Wuyungan ---> bocah lair pinuju ana 

        perang/gegeran

 47. Konduran ---> bocah lair, ibuné séda

 48. Thok-thing ---> bocah lair sirahé cilik

 49. Sumala ---> bocah lair cacat saka jero

 50. Sungsang ---> bocah lair sikilé dhisik

 51. Yatim ---> bocah lair, mung menangi 

        bapaké

 52. Lola ---> bocah ora duwé rama biyung


                            -- wjg --


        II.  #Arané_Sebutan_Turun :

     II. A :  Urut saka anak turun mudhun  :

  1. Anak  --- =  ꦲꦤꦏ꧀

  2. Putu  --- =  ꦥꦸꦠꦸ

  3. Buyut  --- =  ꦧꦸꦪꦸꦠ꧀

  4. Canggah --- = ꦕꦁꦒꦃ

  5. Wareng  --- = ꦮꦫꦺꦁ

  6. Udheg-Udheg --- = ꦲꦸꦝꦼꦒ꧀ꦲꦸꦝꦼꦒ꧀

  7. Gatung siwur --- =  ꦒꦤ꧀ꦠꦸꦁꦱꦶꦮꦸꦂ

  7. Gantung siwur --- = ꦒꦤ꧀ꦠꦸꦁꦱꦶꦮꦸꦂ

  8. Gropak sénthé --- = ꦒꦿꦺꦴꦥꦏ꧀ꦱꦺꦤ꧀ꦛꦺ

  9. Debog bosok --- = ꦢꦼꦧꦒ꧀ꦧꦺꦴꦢꦺꦴꦏ꧀

10. Galih asem --- = ꦒꦭꦶꦃꦲꦱꦼꦩ꧀

11. Gropak waton --- = ꦒꦿꦺꦴꦥꦏ꧀ꦮꦠꦺꦴꦤ꧀

12. Cendhé --- = ꦕꦼꦤ꧀ꦝꦺ

13. Giye --- =  ꦒꦶꦪꦺ

14. Cumple --- =  ꦕꦸꦩ꧀ꦥ꧀ꦭꦼ

15. Ample --- =  ꦲꦩ꧀ꦥ꧀ꦭꦼ

16. Menyaman --- = ꦩꦼꦚꦩꦤ꧀

17. Menya-menya --- = ꦩꦼꦚꦩꦼꦚ

18. Trah-tumerah --- = ꦠꦼꦃꦠꦸꦩꦼꦫꦃ


                    -- wjg --


        II.  B.  #Urut_Munggah :

  1. Trah-tumerah --- =  ꦠꦿꦃꦠꦸꦩꦼꦫꦃ

  2. Menya-menya --- = ꦩꦼꦚꦩꦼꦚ

  3. Menyaman --- = ꦩꦼꦚꦩꦤ꧀

  4. Ample --- = ꦲꦩ꧀ꦥ꧀ꦭꦼ

  5. Cumple --- = ꦕꦸꦩ꧀ꦥ꧀ꦭꦼ

  6. Giye --- = ꦒꦶꦪꦼ

  7. Cendhe --- = ꦕꦼꦤ꧀ꦝꦼ

  8. Gropak waton --- = ꦒꦿꦺꦴꦥꦏ꧀ꦮꦠꦺꦴꦤ꧀

  9. Galih asem --- = ꦒꦭꦶꦃꦲꦱꦼꦩ꧀

10. Debog bosok --- = ꦢꦼꦧꦺꦴꦒ꧀ꦧꦺꦴꦱꦺꦴꦏ꧀

11. Gropak sénthé --- = ꦒꦿꦺꦴꦥꦏ꧀ꦱꦺꦤ꧀ꦛꦺ

12. Gantung suwur --- = ꦒꦤ꧀ꦠꦸꦁꦱꦶꦮꦸꦂ

13. Udheg-udheg --- = ꦗꦸꦝꦼꦒ꧀ꦲꦸꦝꦼꦒ꧀

14. Wareng --- = ꦮꦫꦺꦁ

15. Canggah --- = ꦕꦁꦒꦃ

16. Buyut --- = ꦧꦸꦪꦸꦠ꧀

17. Embah --- = ꦲꦼꦩ꧀ꦧꦃ

18. Rama-Biyung --- = ꦫꦩꦧꦶꦪꦸꦁ

19. Anak --- = ꦲꦤꦏ꧀


                        -- wjg --


      III.  #Arané_Uwong :

  1. Jaka ---> bocah lanang déwasa 

       durung rabi

  2. Jaka lara ---> bojo kawitan

  3. Jaka jebug ---> jaka tuwa

  4. Dhudha ---> wong lanang wis ora 

      duwé bojo

  5. Dhudha kembang ---> dhudha enom 

      ora duwé anak

  6. Dhudha kawuk ---> dhudha tuwa

  7. Dhudha bangsong ---> dhudha mlarat 

      anaké akeh

  8. Dhudha kalung ---> dhudha duwé 

       anak wadon bisa ngopeni

  9. Kaki-kaki ---> wong lanang tuwa 

      banget

10. Prawan ---> bocah wadon déwasa 

      durung rabi

11. Prawan sunthi ---> prawan kencur

12. Prawan gendor ---> prawan kasep

13. Randha ---> wong wadon wis ora 

      duwé bojo

14. Randha tanggung ---> randha enom

15. Randha kembag/wulanjar ---> randha 

      enom 

      durung duwé anak

16. Randha kisi ---> randha duwé anak 

       lanang

17. Randha kasihan ---> randha mlarat 

       anaké akeh

18. Randha keringan ---> randha sugih

19. Nini-nini ---> wong wadon tuwa 

       banget

20. Nyai/Nyi ---> wong wadon sing diajeni


                          -- wjg --


       IV.  #Prenahé_Sedulur :

  1. Anak angkat ---> bocah liya sing 

      diakoni anak

  2. Anak kuwalon ---> anak gawané bojo

  3. Anak mantu ---> bojoné anak

  4. Bapak/Ibu angkat ---> wong liya sing 

      ngakoni anak

  5. Bapak kuwalon ---> bapak sambungan

  6. Bésan ---> wong tuwané bapak/ibu

  7. Budhé/bupuh/uwa ---> mbakyuné 

       bapak/ibu

  8. Bulik/bibi ---> adhiné bapak/ibu

  9. Ibu kuwalon ---> ibu sambungan

10. Ipé ---> seduluré bojo

11. Keponakan ---> anaké sedulur tuwa

12. Maratuwa ---> wong tuwané bojo

12. Misanan ---> sedulur tunggal embah

13. Mindhoan ---> sedulur tunggal buyut

15. Pakdhé ---> kakangé bapak/ibu

16. Paklik/paman ---> adhiné bapak

17. Plunan ---> anaké sedulur enom

18. Putu ---> anaké anak

19. Putu keponakan ---> anaké keponakan

20. Sadulur ---> tunggal bapak ibu

21. Sadulur asu ---> sadulur tunggal ibu 

       séjé bapak

22. Sadulur kuwalon ---> sadulur séjé 

       bapak tunggal ibu

23. Tunggal banyu ---> sadulur 

       tunggal guru

24. Tunggal welad ---> sadulur tunggal 

       bapak ibu


                         -- wjg --


        V .   #Arane_Anak_Kéwan :

  1. Anak ampal ---> embung

  2. Anak angrang ---> kroto

  3. Anak asu ---> kirik

  4. Anak ayam ---> kuthuk

  5. Anak babi ---> gembluk/gemblak

  6. Anak bandeng ---> nener

  7. Anak bantheng ---> wareng

  8. Anak banyak ---> blengur

  9. Anak baya ---> rété/krété

10. Anak bebek ---> meri

11. Anak bethik ---> menter

12. Anak blanak ---> sendha

13. Anak brati ---> tongki

14. Anak budheng ---> kowé

15. Anak bulus ---> kethul

16. Anak cacing ---> lur

17. Anak cecak ---> sawiyah

18. Anak celeng ---> genjik

19. Anak coro ---> mendhet

20. Anak dara ---> piyik

21. Anak dhorang ---> tamper

22. Anak emprit ---> indhil

23. Anak gagak ---> engkak

24. Anak gaah ---> bledug

25. Anak gangsir ---> clondho

26. Anak garangan ---> rasé

27. Anak garengpung ---> drungkuk

28. Anak gemak ---> drigul

29. Anak glathik ---> cecrekan

30. Anak gundhik ---> laron + rayap

31. Anak iwak ---> béyong

32. Anak jangkrik ---> gendholo

33. Anak jaran ---> belo

34. Anak kadhal ---> tobil

35. Anak kakap ---> caplek

36. Anak kalajengking ---> ketupa

37. Anak kancil ---> kenthi

38. Anak kebo ---> gudel

39. Anak kecapung ---> jenthit

40. Anak kemagga ---> ceriwi

41. Anak kepik ---> mreki

42. Anak kidang ---> kompreng

43. Anak kimar ---> kédah

44. Anak kinjeng ---> senggrutu

45. Anak kinjeng dom ---> undur-undur

46. Anak kintel ---> kenthus

47. Anak kethek ---> munyuk

48. Anak kodhok ---> precil

49. Anak kombang ---> engkuk

50. Anak konang ---> éndrak

51. Anak kremi ---> racek

52. Anak kucing ---> cemeng

53. Anak kul/kéyong ---> krikik

54. Anak kupu ---> uler

55. Anak kura ---> laos

56. Anak kutuk ---> kotésan/béyongan

57. Anak kwangwung ---> gendhot

58. Anak laler ---> set/singgat

59. Anak lamuk ---> jenthik

60. Anak lawa ---> kampret

61. Anak lélé ---> jabrisan

62. Anak lemut ---> uget-uget

63. Anak lintah ---> pacet

64. Anak lisang ---> beles

65. Anak lodan ---> jengkélong

66. Anak lutung ---> kenyung

67. Anak luwak ---> kuwuk

68. Anak luwing ---> gonggo

69. Anak macan ---> gogor

70. Anak manuk ---> piyik

71. Anak menjangan ---> kompreng

72. Anak menthok ---> minthi/endhel

73. Anak merak ---> uncung

74. Anak nyambik ---> slira

75. Anak pitik ---> kuthuk

76. Anak pelus ---> sidhat

77. Anak pé ---> genyong

78. Anak pleting ---> jaringan

79. Anak sapi ---> pedhet

80. Anak sembilang ---> lenger

81. Anak singa ---> dibal

82. Anak tambra ---> bokol

83. Anak tawon ---> gana

84. Anak tekek ---> celolo

85. Anak tikus ---> cindhil

86. Anak tongkol ---> cengkik

87. Anak tuma ---> kor

88. Anak ula ---> kisi/ucet

89. Anak urang ---> grago

90. Anak wader ---> sriwet

91. Anak wagal ---> jendhil

92. Anak walang ---> dhogol

93. Anak warak ---> plencing

94. Anak wedhus ---> cempé

95. Anak welut ---> udhet

96. Anak yuyu ---> beyes.


                    -- wjg --


       VI .  #Arané_Godhong :

   1. Godhong aren ---> dliring

   2. Godhong asem ---> sinom

   3. Godhong cocor bebek ---> tiba urip

   4. Godhong dhadhap ---> tawa

   5. Godhong gedhang enom ---> pupus

   6. Godhong gedhang tuwa ---> ujungan

   7. Godhong gedhang garing ---> klaras

   8. Godhong gebang ---> kajang

   9. Godhong jambé ---> pracat/dedel

10. Godhong jarak ---> bledheg

11. Godhong jarak kebo ---> lomah-lameh

12. Godhong jati ---> jompong

13. Godhong kacang brol ---> rendeng

14. Godhong kacang lanjaran ---> 

       lembayung

15. Godhong kates ---> gampleng

16. Godhong kimpul/tales ---> lumbu

17. Godhong kecipir ---> cethethet

18. Godhong kélor ---> limaran/sapu jagat

19. Godhong kemladéyan ---> kumuda

20. Godhong kluwih ---> kléyang

21. Godhong krambil enom ---> janur

22. Godhong krambil tuwa ---> blarak

23. Godhong lempuyang ---> lirih

24. Godhong lombok ---> sabrang

25. Godhong mlinjo ---> eso

26. Godhong pari ---> damen

27. Godhong pring ---> elarmanyura

28. Godhong randhu ---> baladéwa

29. Godhong siwalan ---> lontar

30. Godhong tebu teles ---> momol

31. Godhong tebu garing ---> rapak

32. Godhong téla ---> jlégor

33. Godhong turi ---> pethuk

34. Godhong waluh ---> lomah-lameh

35. Godhong widara putih ---> trawas

36. Godhong wuni ---> mojar


                        -- wjg --


      VII .  #Arané_Kembang :

  1. Kembang aren ---> dangu

  2. Kembang blimbing ---> maya

  3. Kembang blutru ---> montro

  4. Kembang cengkeh ---> polong

  5. Kembang cubung ---> torong

  6. Kembang dhadhap ---> celung

  7. Kembang duren ---> dlongop

  8. Kembang ganyong ---> puspanyidra

  9. Kembang garut ---> grameng

10. Kembang gebang ---> krandhing

11. Kembang gedhang ---> tuntut/ontong

12. Kembang gembili ---> seneng

13. Kembang jagung ---> sinuwun/jeprak

14. Kembang jambé ---> mayang

15. Kembang jambu ---> karuk

16. Kembang jarak ---> juwis

17. Kembang jati ---> janggleng/apa

18 . Kembang jéngkol ---> kecuwis

19 . Kembang kacang ---> besengut

20 . Kembang kanthil ---> gadhing

21 . Kembang kapas ---> kadi

22 . Kembang kara ---> kepek

23 . Kembang kecipir ---> cethethet

24 . Kembang kélor ---> limaran

25 . Kembang kemlandhingan ---> 

      jedhidhing

26 . Kembang kencur ---> sedhet

27 . Kembang kimpul ---> pancal

28 . Kembang kluwih ---> ontel

29 . Kembang kopi ---> blanggreng

30 . Kembang krambil ---> manggar

31 . Kembang krokot ---> nakinik

32 . Kembang lamtara ---> jedhidhing

33 . Kembang lombok ---> menik

34 . Kembang mlinjo ---> uceng/kroto

35 . Kembang nangka ---> angkup

36 . Kembang nipah ---> dongong

37 . Kembabg pandhan ---> pudhak

38 . Kembang pacé ---> sarwenteh

39 . Kembang peté ---> pendul

49 . Kembang pohung ---> ingklik

41 . Kembang pring ---> krosak

42 . Kembang randhu ---> karuk

43 . Kembang salak ---> ketheker

44 . Kembang suruh ---> drenges

45 . Kembang tales ---> pancal

46 . Kembang tebu ---> gleges

47 . Kembang timun ---> montro

48 . Kembang widara putih ---> rejasa


                      -- wjg --


       VIII.   #Arané_Pentil :

01. Pentil asem ---> cempaluk

02. Pentil jagung ---> jaten/putren

03. Pentil jambé ---> bleber

04. Pentil jambu ---> karuk

05. Pentil kacang ---> besengut

06. Pentil krambil ---> bluluk

07. Pentil manggis ---> blibar

08. Pentil nangka ---> babal

09. Pentil pelem ---> pencit

10. Pentil randhu ---> plencing

11. Pentil semangka ---> plonco

12. Pentil mlinjo ---> kroto

13. Pentil timun ---> serit


                         -- wjg --


       IX .   #Arané_Uwoh :

  1. Uwoh aren ---> kolang-kaling

  2. Uwoh bengkowang ---> besusu

  3. Uwoh cengkeh ---> polong

  4. Uwoh gebang ---> krandhing

  5. Uwoh gembili ---> katak

  6. Uwoh jati ---> janggleng

  7. Uwoh kanthil ---> gandhek

  8. Uwoh kélor ---> klénthang

  9. Uwoh kesambi ---> kecacil

10. Uwoh kluwek ---> pocung

11. Uwoh pandhan eri ---> padhaga

12. Uwoh so ---> mlinjo

13. Uwoh tal ---> siwalan

14. Uwoh turi ---> klénthang

15. Uwoh uwi ---> katak

16. Uwoh widara putih ---> anyang


                     -- wjg --


       X .   #Arané_Isi / Wiji  :

  1. Isi asem ---> klungsu

  2. Isi cipir ---> botor

  3. Isi duren ---> ponggé

  4. Isi jambé ---> jebug

  5. Isi kapas ---> wuku

  6. Isi kates ---> trémpos

  7. Isi kluwek ---> pocung

  8. Isi kluwih ---> bethem

  9. Isi krambil ---> kenthos

10. Isi mlinjo ---> klathak

11. Isi nangka ---> beton

12. Isi pelem ---> pelok

13. Isi randhu ---> klentheng

14. Isi salak ---> kenthos/gécol

15. Isi sawo ---> kecik

16. Isi semangka ---> kuwaci


                    -- wjg --


       XI .  #Arané_Uwit :

  1. Uwit aren ---> ruyung

  2. Uwit gedhang ---> debog

  3. Uwit jagung ---> tebon

  4. Uwit jambé ---> pucang

  5. Uwit kacang ---> rendeng

  6. Uwit kapuk ---> randhu

  7. Uwit krambil ---> glugu

  8. Uwit mlinjo ---> eso

  9. Uwit pari ---> damen

10. Uwit pohong ---> bonggol

11. Uwit pring enom ---> bung

12. Uwit pring tuwa ---> bungkilan

13. Uwit siwalan ---> tal/bogor

14. Uwit téla ---> lung


                           -- wjg --


       XII.  #Arané_Papan/Panggonan : 

    1. Alas ---> panggonan thethukulan lan 

         papan uripé kéwan umbaran

    2. Alun-alun ---> papan amba ing 

         satengahing kutha.

    3. Babadan ---> papan kang wis

        dibabadi

    4. Balapan ---> panggonan kanggo adu 

        balap

    5. Balé mangu ---> panggonan kanggo 

        ngadili wong luput.

    6. Bango ---> panggonan kanggo 

        dodolan

    7. Bangsal ---> papan kanggo 

        pasamuan

    8. Besalen ---> papan kanggo mandhé

    9. Beteng ---> témbok dhuwur kanggo 

        nahan mungsuh

  10. Bong ---> kuburan cina

  11. Bothékan ---> wadhah jamu/bumbu 

         masak

  12. Bubat ---> panggonan kanggo adu 

        samubarang

  13. Cangkruk ---> papan kanggo jaga 

         kampung

  14. Clunthang ---> wadhah jangkrik

  15. Éndhong ---> wadhah panah

  16. Épok ---> wadhah kinangan

  17. Esong ---> growongan kanggo papan 

         landhak

  18. Gadhen ---> papan kanggo 

         nggadhekaké barang

  19. Gayor ---> papan kanggo nggantung 

         gong

  20. Gedhogan ---> kandhang jaran

  21. Gedhong ---> omah gedhé kanggo 

         pasamuan

  22. Gerdhu ---> paan kanggo jaga

  23. Glodhogan ---> kanggo omah tawon

  24. Gowok ---> growongan ing uwit 

         kanggo nyusuh manuk

  25. Gréja ---> papan ibadah agama 

         Nasrani

  26. Grobog ---> kothak kayu kanggo 

         nyimpen barang

  27. Gubug ---> omah cilik papan njaga 

         tetanduran

  28. Gudhang ---> papan nyimpen barang

  29. Gupit mandragini ---> papan kanggo 

         saré ratu

  30. Hotel ---> papan séwan panginepan

  31. Iyan ---> wadhah kanggo ngeler sega

  32. Jodhang ---> grobog sing dipikul isi 

         warna-warna panganan

  33. Jumbleng ---> papan kanggo 

         bebuwang kotoran

  34. Jun ---> wadhah banyu kanggo 

         ngangsu

  35. Kabupaten ---> dalemé Bupati

  36. Kadhaton ---> dalemé ratu

  37. Kandhang ---> papan kanggo ngingu 

         kéwan

  38. Kanthong ---> sak klambi/selana

  39. Kanthongan ---> piranti wadhah 

        barang

  40. Kantor ---> papan nyambut gawé 

         ngurusi samubarang keperluan

  41. Klentheng ---> papan ibadah Cina

  42. Klenthing ---> wadhah banyu kanggo 

         ngangsu

  43. Kombong ---> kandhang bebek, pitik

  44. Krangkeng ---> kandhang kewan 

        galak

  45. Kranjang ---> wadhah sing digawé 

         saka anam-anaman pring

  46. Kraton ---> dalemé ratu

  47. Kuburan ---> papan kanggo ngubur 

        wong mati

  48. Kuncung ---> omah cilik ing ngarep 

        pendhapa

  49. Kurungan ---> kandhang manuk, 

        utawa pitik supaya ora lunga

  50. Langgar ---> omah cilik kanggo 

         ibadah wong Islam

  51. Lemari ---> papan kanggo 

        nyenyimpen

  52. Leng ---> omah semut, gangsir

  53. Loji ---> omah gedhé tinggalané 

         Landa

  54. Lumbung ---> papan kanggo

        nyimpen pari

  55. Menara ---> papan dhuwur kanggo 

         pepeling

  56. Mesjid ---> omah gedhé kanggo 

         sembahyang wong Islam

  57. Pacrabakan ---> papan sang wiku 

         paring wulangan

  58. Padaringan ---> papan nyimpen 

        beras

  59. Padasan ---> papan kanggo wudlu

  60. Padhépokan ---> papan pamulangan 

         ing patapan papané pendhita

  61. Paestren ---> sawah ing 

         sapinggiring kali

  62. Paga ---> papan wadhah bekakas 

         pawon

  63. Pagagan ---> lemah kang ditanduri 

         pari gaga

  64. Pagajih ---> lemah sing dumadi saka 

         waledé kali

  65. Pagupon ---> kandhang dara

  66. Paidon ---> papan nggo wadhah idu

  67. Pakunjaran ---> papan kanggo 

         ngunjara/ngukum wong luput

  68. Pamulangan ---> papan kanggo 

         mulang-muruk/sekolahan

  69. Panepen ---> papan kanggo 

         semedi/nepi/tapa

  70. Pantisari ---> omah cilik ing 

        satengahing taman

  71. Papon ---> papan wadhah apu/enjet

  72. Pasanggrahan ---> papan 

         pelereman/panginepan sajabaning 

         kutha

  73. Pasar ---> papan kanggo dol-tinuku 

         barang

  74. Pasétran ---> papan kanggo 

         mbuwang bangké

  75. Patamanan ---> lemah sing ditanduri 

         kekembangan kanggo sesawangan

  76. Patapan ---> papan kanggo tapa

  77. Pawon ---> pérangan omah sing 

         kanggo olah-olah

  78. Payudan ---> papan jembar kanggo 

         adu perang

  79. Pekarangan ---> papan sakiwa-

         tengené omah

  80. Pelabuhan ---> papan kanggo 

         mandhegé prau

  81. Pelataran ---> lemah sangarepé

        omah

  82. Pendhapa ---> perangan omah    

         ngarep, kanggo pasamuan

  83. Pesantren ---> papan kanggo 

         mulang- muruk para santri

  84. Pesisir ---> pinggiré segara

  85. Petarangan ---> panggonan kanggo 

         ngendhog pitik

  86. Pinihan/kwinihan ---> papan kanggo 

         ndhedher winih tanduran

  87. Plangkan ---> papan kanggo 

         ndelehaké tumbak, keris, payung

  88. Plegungan ---> papan éyub kanggo 

         lerené sapi, kebo

  89. Ploncon/plancan ---> papan 

         ndelehaké tumbak, teken

  90. Pluwang ---> luwangan kanggo 

         masangi kéwan alas

  91. Pomahan ---> pekarangan kang 

        didegi omah

  92. Pondhok ---> omah kanggo

         mondhok, ngaji para santri

  93. Pragen ---> wadhah uyah utawa 

        bumbu

  94. Pranji ---> kandhang pitik

  95. Ranggon ---> gubug inh alas kanggo 

         jaga kéwan

  96. Rong ---> leng gedhé omah tikus, 

         ula, menyawak

  97. Rumah sakit ---> papan kanggo 

        ngupakara wong lara

  98. Sanatorium ---> papa kanggo 

         nambani wong lara TBC

  99. Sanggar ---> papan kanggo latihan, 

         utawa semedi

100. Sawah ---> papan kanggo nandur 

         pari, kedhelé, tebu, mbako, lsp

101. Segaran ---> tetironé segara kanggo 

         ngingu iwak

102. Sekolahan ---> papan kanggo sinau, 

         mulang-muruk

103. Selon ---> wadhah bumbu utawa 

         trasi

104. Senthong ---> pérangan sajroning  

         omah kanggo turu, utawa wadhah 

         barang

105. Setasiun ---> papan kanggo 

         mandhegésepur

106. Setren ---> sawah sapinggiré kali

107. Slepen ---> wadhah rokok klobot, 

         utawa mbako

108. Sudhung ---> gegrumbulan omahé 

         celeng

109. Susuh ---> omah manuk, tikus, 

         bajing

110. Tala ---> omah tawon

111. Talun ---> papan ing pangunungan

112. Tambak ---> papan kanggo ngingu 

          iwak ing pesisir

113. Tangki ---> wadhah lenga, gas, lsp

114. Tangsi ---> papan panggonané 

          tentara

115. Tegalan ---> lemah sing ditanduri 

         palawijan

116. Tobong ---> papan kanggo ngobong 

         gamping, gendheng

117. Tulang ---> kothakan cilik kanggo 

         adu jangkrik

118. Warung ---> papan kanggo dodolan 

          panganan

119. Wihara ---> papan ibadah Agama 

         Budha

120. Wrangka ---> wadhah keris


                       ~~ wjg ~~


         XIII. Arané Pagawéyan :

  1. Ajudan ---> kang ngawal Presidhen

  2. Algojo ---> tukang midana wong 

      tumindak ala

  3. Apotéker ---> tukang ngracik obat ing 

      apotek

  4. Arsitek ---> ahli ngrancang bangunan


  5. Bajag ---> rampok, bégal, durjana ing 

      segara

  6. Bakul ---> dodolan barang sarana 

      cilik-cilikan

  7. Batur ---> ngréwangi pakaryan

  8. Bégal ---> durjana ing tengah dalan

  9. Blandhong ---> tukang negor kayu

10. Blantik ---> bakul raja kaya ( kéwan )

11. Buruh ---> nyambut gawé golek opah

12. Cantrik ---> abdi, muridé pendhita

13. Carik ---> juru tulis

14. Dhalang ---> tukang nglakokaké 

       wayang

15. Dhokter ---> pegawéyané nambani 

       wong lara

16. Emban ---> tukang momong ing 

       kraton

17. Empu ---> tukang gawé gaman

      ( keris, tombak )

18. Gamel ---> tukang ngopeni jaran

19. Gandhek ---> tukang nglantataké 

       dhawuhing ratu

20. Gemblak ---> tukang gawé barang 

       saka kuningan

21. Gerji ---> tukang njait klambi, clana

22. Germa ---> tukang mbeburu ing alas

23. Guru ---> gawéyané mulang-muruk

24. Jagal ---> tukang mbeleh kéwan

25. Jlagra ---> tukang natah/gawé barang 

       saka watu

26. Juragan ---> sudagar, sing nguwasani 

       pakaryan

27. Juru basa ---> ahli medharaké basa

28. Juru dang ---> tukang adang

29. Juru kunci ---> tukang njaga/ngrumat 

       pasaréyan

30. Juru nujum ---> tukang meca, 

        methek, ngramal

31. Juru mudhi ---> tukang nglakokaké 

       prau gedhé

32. Juru tambang ---> tukang nglakokaké 

       prau cilik

33. Juru silem ---> tukang nyilem ing 

       segara

34. Juru sungging ---> tukang nggambar

35. Juru tulis ---> tukang nulis ing kantor

36. Kemasan ---> tukang gawaé barang 

       saka emas utawa inten

37. Koki ---> tukang masak ing restoran

38. Kondhektur ---> tukang narik karcis 

       ing njero nis utawa sepur

39. Kundhi ---> tukang gawé barang saka         emas utawa inten

40. Kusir ---> tukang nglakokaké dhokar

41. Kyai ---> ahli babagan agama Islam

42. Madhaharan ---> tukang okah-olah

43. Makelar ---> tukang nglantaraké 

      dol-tinuku

44. Malang ---> polisi désa

45. Mandhor ---> pengaré kuli

46. Masinis ---> tukang nglakokaké sepur

47. Merbot ---> tukang nabuh bedhug

48. Molang ---> bakul rajakaya

49. Montir ---> tukang ndandani mesin

50. Mranggi ---> tukang gawé wrangka

51. Niyaga/Wiyaga ---> tukang nabuh 

       gamelan

52. Pekathik ---> tukang nuntun jaran

53. Palara-lara ---> para nyai cilik

54. Palayangan ---> tukang ngeteraké 

       layang

55. Pandhé ---> tukang gawé barang saka 

       wesi

56. Panegar ---> tukang ngajari jaran

57. Panjak ---> tukang ngladheni pandhé 

       utawa dhalang

58. Pangobeng ---> tukang mbathik

59. Para ---> bakul mas inten

60. Parekan ---> para nyai ing kraton   

       kang katengen

61. Pasindhen ---> wong kang nembangi 

       gendhing gamelan

62. Pawongan ---> wong sing dadi batur

63. Pecalang ---> prajurit sing ngulataké 

       lakuné mungsuh

64. Prajurit ---> pegawéyan mbélani 

       negara

65. Pramugari ---> pegawéyan ngladheni 

       ing montor mabur

66. Pramuwisma ---> tukang ngréwangi 

       pegawéyan ing ngomah

67. Pujangga ---> ahli sastra, 

       pegawéyané ngarang

68. Sarawadi ---> tukang nggosok inten 

       utawa adol inten

69. Sayang ---> tukang gawé barang saka 

       tembaga

70. Sekater ---> tukang taksir rega ing 

       pegadhéyan

71. Sinoman ---> juru ladhen

72. Srati ---> tukang ngopeni gajah

73. Sudagar ---> pedagang gedhé

74. Sopir ---> tukang nglakokaké montor

75. Tandhak ---> tukang njoged ditanggap

76. Tuwa buru ---> abdiné germa

77. Undhagi ---> tukang kayu

78. Waranggana ---> tukang nembangi 

       ing pagelaran wayang, uyon-uyon


                 

No comments:

Post a Comment